O uso dos smartphones acende o debate sobre a dispoñibilidade horaria dos traballadores Nos anos sesenta houbo moitas empresas que instalaron un cadeado no teléfono da oficina: o teléfono era un dispositivo relativamente novo, e o seu uso (e abuso) non estaba socialmente ben definido. E ante a desconfianza, ferrollo. Aínda hoxe, moitas empresas limitan o acceso a internet desde o posto de traballo, e outras, como Volkswagen, acaba de acordar cos seus traballadores en Alemaña limitar o acceso ás Blackberry fose do horario laboral. A medida só se aplica a empregados que non sexan nin directivos nin cadros intermedios; e non está claro se se bloquea todo o e-mail, ou só significa que a empresa non enviará mensaxes. En calquera caso, a polémica está servida: o móbil, aínda máis o smartphone (con internet, sexa Blackberry, iPhone, Android, ou Windows Phone) ¿fainos traballadores máis flexibles, ou nos fai escravos do traballo?

"As novas tecnoloxías están a crear novas situacións: aínda non se consolidaron os usos, e por tanto non hai solucións que se acepten como boas ou malas", valora Genís Roca, socio da consultora especializada en estratexia dixital Roca Salvatella. "Ao redor do feito dixital, o primeiro debate que se xerou nas empresas foi o da privacidade, se a empresa tiña dereito a ler os e-mails. Agora ábrese o da dispoñibilidade".

A anécdota dos cadeados nos teléfonos lémbraa Juan Manuel Tapia, secretario de negociación colectiva de CC.OO. Catalunya. "Non pasa nada se a empresa mándache unha mensaxe fose do horario laboral, como tampouco pasa nada se ti mandas unha mensaxe persoal en hora de traballo. Pero hai que evitar abusos". No acordo interprofesional de Catalunya 2011-14, asinado por patronal e sindicatos, hai un apartado dedicado ao uso das tecnoloxías da información: ocupa apenas un folio e non é outra cousa que unha argumentación de sentido común. "Ao final, estas cousas regúlanse a base de uso, non explicitamente, senón pola confianza", di Tapia.

"Unha empresa pode pedir dispoñibilidade absoluta, pero iso ten unha contraprestación remunerada", apunta Mireia Sabaté, do departamento de Dereito Laboral de Baker & McKenzie. E ese non é o caso da maioría de traballadores que teñen Blackberry de empresa. "É verdade que moita xente, cando ten unha Blackberry, está permanentemente pendente aínda que a empresa non llo esixa". Así, todas as vantaxes da flexibilidade poden estar ameazadas por un mal uso: xa sexa xefes que mandan correos fóra de horas, ou empregados que sofren e respóndenos coma se fosen urxentes. Se se xera tensión, entra en materia a protección de riscos laborais psicosociais.

Algunhas empresas empezaron a redactar os seus manuais coas políticas de uso das novas tecnoloxías: ao pór por escrito normas básicas, evítanse conflitos (ou poden sancionarse). Preto de douscentos exemplos están en http://socialmediagovernance.com/policies.php. Ademais do uso dos dispositivos, outro campo no que está a aparecer normativa é a presenza nas redes sociais, sobre todo en traballos con visibilidade pública: se a miña imaxe asóciase coa empresa na que traballo, o meu Twitter é meu? "A BBC prohibiu aos presentadores de informativos estar en redes sociais", di Roca.

O avogado Ramon Arnó, de Sagaris, especializado en contorna dixital, apunta algunhas reflexións máis: limitar o correo na Blackberry non impide acceder desde outro dispositivo, como o computador en casa. Ou noutro plano, sobre a privacidade: cun teléfono que incorpora GPS (a maioría), o empregado está localizable en calquera momento, mesmo fóra de horario laboral. "A empresa pode acceder aos teus hábitos privados?, e se visitas unha empresa da competencia?".

Outra reflexión necesaria é se podemos considerar que o smartphone é un dispositivo soamente da empresa, ou imos cara a unha situación na que o teléfono é un obxecto persoal que ten un dobre uso, persoal e profesional. "Considerar o teléfono como unha medio propiedade da empresa parece un anacronismo, e a medida de Volkswagen para protexer aos seus empregados sería paternalista", di Genís Roca. Pero entón aparece o factor crave: quen paga o teléfono ou o seu consumo, ¿o traballador ou a empresa? ¿Como pode diferenciarse o uso? Esta é unha preocupación latente no mercado: Blackberry ten un novo servizo, Balance, co que ofrece separar a información empresarial e a persoal no mesmo dispositivo

FONTE: 01-01-2011 LAVANGUARDIA.ES a través de Prevencionar.com